Μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών: Παρεμβολές στις συχνότητες και τηλεπικοινωνίες στο μικροσκόπιο της ΥΠΑ

Με τη διοίκηση και τα αρμόδια στελέχη της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), συναντήθηκε στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών & Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ), η Ειδική Επιτροπή έργο της οποίας είναι να αποσαφηνιστούν τα ακριβή αίτια του προβλήματος που παρουσιάστηκε την Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026 στις συχνότητες του F.I.R. Αθηνών.

Στη συνάντηση, σύμφωνα με ανακοίνωση της ΥΠΑ, έγινε ενδελεχής συζήτηση επί των τεχνικών παραμέτρων του συμβάντος ώστε να καταγραφούν όλες οι πτυχές του θέματος, οι ενέργειες που έγιναν, και εν τέλει να φωτιστούν οι γενεσιουργές αιτίες.

Στην ίδια ανακοίνωση της ΥΠΑ γίνεται αποτύπωση του συμβάντος και των ενεργειών.

Συγκεκριμένα αναφέρεται:

Στις 4-1-2026 και ώρα 08:59 τοπική, η ΥΠΑ αντιμετώπισε τεχνικό πρόβλημα με τη μορφή συνεχούς παρεμβολής «θορύβου» στην ακρόαση των συχνοτήτων, προερχόμενη από διεγέρσεις (ακούσιες εκπομπές σήματος) των πομπών της Υπηρεσίας, όπως προέκυψε κατά την αρχική διερεύνηση. Αυτό επηρέασε ταυτόχρονα πολλαπλές συχνότητες που εξυπηρετούν το F.I.R. Αθηνών, ενώ παράλληλα υπήρξε δυσλειτουργία στις γραμμές τηλεφωνικής διασύνδεσης και στα κυκλώματα δεδομένων HELLASCOM.

Διαθεσιμότητα συστημάτων

Τόσο τα πρωτεύοντα όσο και τα δευτερεύοντα (backup) Συστήματα Επικοινωνίας Φωνής (VCS) και Πομποδεκτών βρίσκονταν σε λειτουργία καθ' όλη τη διάρκεια του συμβάντος. Ωστόσο, η παρεμβολή «θορύβου» μπλόκαρε τις συχνότητες.

Επιχειρησιακή διαχείριση και διερεύνηση

Με εντολή του Διοικητή της ΥΠΑ συγκλήθηκε άμεσα η Ομάδα Αντιμετώπισης Κρίσεων στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών (ΚΕΠΑΘΜ), με τη συμμετοχή του Υποδιοικητή Αεροναυτιλίας, του Γενικού Διευθυντή Αεροναυτιλίας και των Προϊσταμένων όλων των αρμόδιων Διευθύνσεων. Η Ομάδα ήταν σε διαρκή συντονισμό και επικοινωνία με εξωτερικούς φορείς και την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.

Με γνώμονα την ασφάλεια των πτήσεων και σε στενή συνεργασία με το EUROCONTROL για τη βέλτιστη διαχείριση της κυκλοφορίας στο F.I.R. Αθηνών, ο Έλεγχος Εναέριας Κυκλοφορίας προχώρησε αρχικά σε εκκένωση του F.I.R. Αθηνών. Μετά τις 12:00, η επιχειρησιακή λειτουργία του F.I.R. Αθηνών άρχισε να αποκαθίσταται σταδιακά ανάλογα με τις επιχειρησιακές συνθήκες και τη διαθεσιμότητα συχνοτήτων, προκειμένου να μειωθούν οι επιπτώσεις στα αεροδρόμια και το επιβατικό κοινό. Προς τούτο, εκδόθηκαν σχετικές αγγελίες ΝΟΤΑΜ για την επίσημη ενημέρωση της αεροπορικής κοινότητας.

Από την εκδήλωση του περιστατικού, πραγματοποιήθηκαν συντονισμένες ενέργειες διερεύνησης και αποκατάστασης, τόσο εντός του δικτύου της ΥΠΑ και των συστημάτων του ΚΕΠΑΘΜ, και ειδικότερα του VCS και Remote Control System (RCS), όσο και στις τηλεπικοινωνιακές υποδομές του παρόχου (ΟΤΕ). Οι ηλεκτρονικοί της ΥΠΑ κινητοποιήθηκαν σε όλους τους αναμεταβιβαστικούς σταθμούς, μεταξύ άλλων στον Υμηττό, Πήλιο, Θάσο, Ακαρνανικά, Μοναστήρι, Κέρκυρα, Ρόδο και Γεράνεια, προκειμένου να πραγματοποιηθεί επιτόπιος έλεγχος των συστημάτων. Οι έλεγχοι ολοκληρώθηκαν αργά το βράδυ της Κυριακής, δίχως να προκύψει κάποιο σχετικό στοιχείο που να συνδέεται άμεσα με το συμβάν.

Επιπρόσθετα, δόθηκε εντολή από τον Διοικητή να απογειωθεί το ειδικά εξοπλισμένο αεροσκάφος της ΥΠΑ, με τη συμμετοχή ηλεκτρονικών της Υπηρεσίας και ειδικού τεχνικού της ΕΕΤΤ, για τη στοχευμένη διερεύνηση του φάσματος συχνοτήτων από αέρος. Δεν καταγράφηκαν ενεργές εκπομπές που να συνδέονται με το τεχνικό πρόβλημα.

Για τη σε βάθος ανάλυση της αιτίας του προβλήματος (root cause), η ΥΠΑ παραμένει σε στενή συνεργασία με τον ΟΤΕ, σε όλα τα επίπεδα, στο πλαίσιο διασταύρωσης της αιτίας του συμβάντος και της συντονισμένης τεχνικής επεξεργασίας. Η μέχρι στιγμής διερεύνηση, φαίνεται να εντοπίζει το πρόβλημα σε τηλεπικοινωνιακές υποδομές και δεν ανέδειξε στοιχεία κυβερνοεπίθεσης στα συστήματα της ΥΠΑ.

Αποκατάσταση Συμβάντος

Οι συχνότητες του F.I.R. Αθηνών και τα συστήματα τηλεφωνικών γραμμών επιχειρησιακής επικοινωνίας επανήλθαν σε πλήρη λειτουργία από τις 17:00. Η χωρητικότητα του εναερίου χώρου και η ροή της εναέριας κυκλοφορίας επανήλθε στα κανονικά επίπεδα από 17:45.

Η ταυτόχρονη εμφάνιση και αποκατάσταση των βλαβών σε διαφορετικά τεχνικά πεδία και διακριτά συστήματα, που δεν συνδέονται μεταξύ τους (π.χ. VCS, τηλεφωνικές και αναλογικές γραμμές, γραμμές HellasCom), χαρακτηρίζει την πρωτοφανή διάσταση του φαινομένου.

Εν εξελίξει εκσυγχρονισμός συστημάτων σχετικών με το συμβάν

Αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εξέλιξη η προμήθεια νέων συστημάτων πομποδεκτών και συστημάτων VCS. Πιο συγκεκριμένα:

• Προμήθεια 495 νέων Πομποδεκτών VHF VoIP από την «ROHDE & SCHWARZ HELLAS A.E.», με κόστος Σύμβασης 4.2εκ. ευρώ. Το έργο συμβασιοποιήθηκε ήδη στις 20-10-2025, και εντός των δύο πρώτων μηνών του 2026 αναμένεται η παράδοση των πρώτων συστημάτων, τα οποία εν συνεχεία θα εγκατασταθούν από ηλεκτρονικούς μηχανικούς της ΥΠΑ.
• Νέο VCS/RCS για το ΚΕΠΑΘΜ, με ανάδοχο την εταιρεία SPACE HELLAS και κόστος σύμβασης 4.7εκ. ευρώ. Αναμένεται έκδοση απόφασης από το Ελεγκτικό Συνέδριο στις 13.01.2026 για την τροποποίηση της Σύμβασης.

Επισημαίνεται, αναφορικά με το περιστατικό της 4ης Ιανουαρίου 2026, ότι η άμεση τεχνική και επιχειρησιακή ανταπόκριση και ο επαγγελματισμός του προσωπικού της ΥΠΑ, και ιδιαίτερα των Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας και των Ηλεκτρονικών, επέτρεψαν τη διατήρηση της ασφάλειας των πτήσεων και την άρτια επιχειρησιακή και τεχνική διαχείριση.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ